Projecten

Bibliotheek van de Toekomst

Breda heeft inmiddels twee stadsdeelbibliotheken binnen de stadsgrenzen. Eén in Zuid en een in Noord. Beide biebs zijn ingedeeld op basis van belevingswerelden. ACT! sprak met diverse insiders over hun ervaringen met de vernieuwde bibliotheken.
 
De vaste klant:
Christel van Gool (wachtlijstbeheerder in de zorg)

‘Het zou leuk zijn als we ook tips krijgen voor onze leesclub’, droomt Christel over ‘haar’ bibliotheek. Ze leest altijd en overal en is nieuwsgierig naar ontwikkelingen rondom de bibliotheek van de toekomst. Ondertussen moet ze nog wennen aan de nieuwe indeling.
 
Ik ben al lid van de bibliotheek zo lang als ik me kan herinneren. Het is echt een vanzelfsprekendheid voor mij. Dus ik kom hier ook al tientallen jaren, want ik woon al heel lang in de buurt. En ik moet zeggen dat het gebouw hier in Zuid voor de renovatie echt oubollig was en eigenlijk was het niet prettig meer om er te komen.’ ‘Zelf ben ik echt een veelvraat als het gaat om boeken. Elke dag lees ik, naast mijn bed ligt ook altijd een boek op het nachtkastje. Vaak gaat het om psychologische romans. Ik ben een gerichte lezer, ik weet vaak heel goed waar ik naar op zoek ben. Dus op het moment dat ik het weet, bijvoorbeeld via een recensie in de krant, dan reserveer ik het boek online. Ideaal.’ ‘Mijn man komt hier ook, mijn moeder is nu te oud om de bieb te bezoeken. Het is natuurlijk niet verrassend dat we een groot abonnement hebben. Vroeger, dus voor de verbouwing, kwam ik hier vaak om te snuffelen. Dat is voor mij nu nog wel even wennen in de nieuwe omgeving. ‘In het verleden stond vrijwel alles op alfabetische volgorde. Nu staat het op thema ingedeeld. Ik loop even langs de tafels bij de entree. Daar zie ik dan de nieuwste titels en vervolgens haal ik mijn reserveringen op. Een grote stap vooruit vind ik de hele beleving en inrichting van de bieb. Alles is veel aantrekkelijker neergezet, zeker ook de tijdschriften en je kunt een lekkere kop koffie krijgen.’ ‘Voor dit gesprek heb ik ook mijn leesclubje gevraagd wat ze van de nieuwe indeling vonden. Ook zij moesten er nog aan wennen. Ik ben erg benieuwd hoe het verder gaat. Een bibliotheek blijft hoe dan ook essentieel voor je ontwikkeling. En dat er nu veranderingen komen is goed.’
 
De bibliothecaris: 
Marian Matthijsen 
(Bibliotheek Noord)

Marian werkt al bijna 25 jaar in de bibliotheek en is dolblij met alle vernieuwingen: ‘De klant was hier vroeger niet altijd koning. Maar nu laten we echt zien wat er allemaal in onze schatkamer zit en proberen we onze bezoekers te verleiden.’
 
‘Ik heb verschillende dingen gedaan toen ik mij de vraag stelde wat ik nu echt wilde met mijn loopbaan. Een bibliotheek leek mij een inspirerende omgeving. Ik ben toen een bibliotheekopleiding gaan doen en liep hier stage. Ik had voor die tijd onder meer in een modewinkel gewerkt.’ ‘Onze traditionele inrichting met alleen maar kasten waarin boeken ruggelings werden gepresenteerd was niet meer van deze tijd. Nu maken we in de bieb alles veel beter zichtbaar, zodat je kunt zien wat we in huis hebben. Zo presenteren we nu vaker boeken frontaal, met de cover naar voren. We hebben geleerd onze schatten beter te presenteren. Doe je dat niet, dan haken mensen snel af.’ ‘We zijn nu een tijdje open met de nieuwe indeling van de stadsdeelbibliotheek. Het goede aan deze opzet is dat bezoekers veel meer boeken zien die ze normaal niet zouden zien. Dat komt door de verschillende belevingswerelden die we nu hebben gemaakt, zoals Spannend & Actief. Daar vind je een sportboek, maar ook een thriller. Op het eerste gezicht is het misschien ingewikkeld hoe het in elkaar zit. Maar wij leggen het iedereen graag uit. Ons werk is ook enorm veranderd. We zorgen er allereerst voor dat we als team goed zichtbaar zijn in de ruimte. Dus we lopen voortdurend rond, geven rondleidingen en hebben een antenne voor waar hulp nodig is. Van ons mag je natuurlijk ook verwachten dat we alles kunnen vinden.’ De bibliotheek is geen maand hetzelfde. We spelen ook steeds beter in op de actualiteit. Nu hebben we een boekentafel met schrijvers die een achtergrond hebben als vluchteling. En in het glazen huis, zo noemen we het hier, kan ook van alles gebeuren. Daar komen al leesclubs en schrijfclubs bij elkaar, en er wordt taalles gegeven. Er is zoveel mogelijk hier.’ ‘En we gaan ook de bieb uit. Zo streven we ernaar om op de basisscholen in Breda een goede bibliotheek aan te bieden met de Bibliotheek op School. Daar hoort ook een leesconsulent bij. Op die manier zijn de kinderen niet alleen afhankelijk van ouders als het gaat om de liefde voor het lezen. Zo worden ook de kinderen die lezen niet van huis uit meekrijgen toch geprikkeld tot lezen en gaan ze later ook makkelijker naar de bieb. Het zijn leuke tijden voor ons. Met natuurlijk boeken, gedrukt of digitaal, als belangrijkste schat.’
 
De programmamanager:
Frans van den Dungen
(Bibliotheek van de Toekomst)

Beschouwt de vernieuwingen in zijn Bibliotheek Zuid als geestelijke weldaad. Frans: ‘Dit project inspireert mij enorm, we geven hier een nieuwe betekenis aan de bieb. Eigenlijk zijn we nog maar net begonnen met de vernieuwingen.’
 
‘Ik ben bij de hele verbouwing betrokken geweest. Er moest ook echt iets gebeuren. Bijna alles was hier versleten, de vloerbedekking, de verlichting, alles had een verouderde en bedompte uitstraling. We bleven achter in sfeer en beleving, maar ook in zaken als openingstijden. We gaan naar een 24uurseconomie en willen meer naar de klant toe, dan moet je daar ook op aansluiten. Daarom hebben we in Breda de kleinere bibliotheken gesloten om alle aandacht te schenken aan de twee vernieuwde stadsdeel bibliotheken Noord en Zuid en onze andere nieuwe diensten zoals Haal en Brengpunten, Bibliotheek op School, Bibliotheek aan Huis, Taal & Werk, Popup Bibliotheek en Digitale dienstverlening.’ ‘We hebben veel onderzoek gedaan naar hoe we de bibliotheek zouden gaan indelen. Zo bleek dat het aanbod simpelweg te groot was. Dat zag je terug bij het uitlenen, boektitels met een Z werden vrijwel niet meer uitgeleend. Bezoekers begonnen bij de A en haakten na een tijdje snuffelen af. Nu hebben we alles opnieuw ingedeeld en aangepast. Nieuwe, ruimere openingstijden, een deel van de jeugdcollectie brengen we nu naar de basisscholen en we hebben een biebaanhuis voor de mensen die hier niet langs kunnen komen.’ ‘We hebben de collectie van de bibliotheek ingedeeld naar de wensen van de omgeving. Er is gekeken naar de behoefte van de mensen in dit deel van de stad. Zo wonen er bijvoorbeeld in Zuid meer gepensioneerden en in Noord juist meer jonge gezinnen. Als je hier binnen komt kun je naar verschillende werelden. In een wereld vind je boeken die passen bij een bepaalde grote groep lezers. De grootste is hier Literatuur & Cultuur, daar vind je dus literaire boeken, maar ook boeken over reizen, geschiedenis en kunst & cultuur. De gedachte erachter is dus dat mensen die graag een boek van Grunberg lezen ook geïnteresseerd zijn in reisboeken, daarom staan ze vlak bij elkaar in dezelfde ‘wereld’. Andere werelden zijn onder meer Spannend & Actief en Liefde & Leven.’ ‘Heel belangrijk is de actieve rol van de medewerkers in de nieuwe indeling. De medewerkers moeten de collectie beter kennen, maar ook boek besprekingen bij De Wereld Draait Door in de gaten houden. Zij moeten de bezoekers het gevoel geven dat ze welkom zijn en bijvoorbeeld ook eens een lekkere kop koffie aanbieden. Het hele proces rond innemen en uitlenen is geautomatiseerd, dus je kan als medewerker echt een nieuwe rol pakken. Dat is nog een beetje wennen. De medewerkers krijgen daar ook training in.’ ‘In de stortvloed van informatie is er behoefte aan duiding en een gids. Natuurlijk zijn wij daar niet de enige in, maar dat vind ik wel ons domein. Zo hebben we hier een inloopspreekuur als het gaat om e-readers. Veel mensen worstelen daarmee. Dan helpen onze medewerkers je daarmee op weg. Er is zoveel meer te halen uit de bibliotheek. Eigenlijk zijn we nog maar net begonnen met onze vernieuwingen.’