Geschiedenis pand

Huis Ocrum

Huis Ocrum (het deel van ons pand aan de St. Janstraat) dankt zijn naam aan de edelman Jean de Hocron, een vooraanstaand lid van de hofhouding van Hendrik III van Nassau. Samen met edelman Nicolaes d’Aubermont, Eveneens lid van deze hofhouding, heeft hij een stuk grond met de restanten van een afgebrand huis gekocht Na de stadsbrand van 1534 heeft hij op deze restanten een nieuw hofhuis laten bouwen. De oudste gedeelten van Huis Ocrum dateren van even na deze stadsbrand. De huidige voorgevel in neorenaissance stijl is aangebracht tijdens een ingrijpende verbouwing aan het einde van de negentiende eeuw.

Stadsbrand en herbouw

De stadsbrand van 1534 was ontstaan in de St. Janstraat bij de St. Janskapel en de meeste huizen in die straat waren zwaar beschadigd of tot de grond toe afgebrand.

De oudste gedeelten van Huis Ocrum dateren van even na de stadsbrand van 1534. Het pand werd in een paar jaren enkele keren uitgebreid en omvatte uiteindelijk drie vleugels rond een binnenplaats, een traptoren met een vroegrenaissance stenen trap en een poort naar de straat. Het enorme pand heeft in zijn leven heel wat bestemmingen gehad. De naam Hocron werd later verbasterd tot Ocrum. De voorgevel werd in 1887 vervangen. Meerdere malen zijn Huis Ocrum en het naastgelegen Huis Hersbeek samengevoegd en gesplitst. Hiervan zijn de sporen op verschillende plaatsen nog zichtbaar in de vorm van dichtgemetselde doorgangen. Het pand heeft onder andere nog gediend als klooster, ambassade, koninklijk onderkomen, militair magazijn, weeshuis en kunstacademie.

Lodewijk Napoleon

In 1806 werd Breda vereerd met een bezoek door de kersverse koning van Holland: Lodewijk Napoleon Bonaparte, met zijn vrouw Hortense de Beauharnais. Het paar was op rondreis door het nieuwe koninkrijk en overnachtte in Breda. Zij kregen onderdak bij Johannes Havermans, drossaard van het land van Breda, die sinds 1803 in huis Ocrum woonde. Om het grote huis nog meer luister te geven werden bij welgestelde Bredanaars luxe meubelen, spiegels en zilverwerk geleend en werd het huis gedurende de nacht op kosten van de stad feestelijk verlicht.

Overigens had het huis al eerder voorname gasten gehad, want bij het tekenen van de Vrede van Breda in 1667 overnachtte hier Henry Coventry, de Engelse ambassadeur.

Tegenwoordig maakt het pand deel uit van Nieuwe Veste, cultureel centrum en bibliotheek. Het nieuwe gedeelte is ontworpen door de architect Herman Hertzberger. De werkzaamheden aan dit deel vonden plaats tussen december 1994 en april 1996.

Moerbeibomen

Bij de nieuwbouw zijn eeuwenoude, bijzondere, zwarte moerbeibomen in de voormalige tuin van Huis Ocrum gespaard. Deze zijn geplant rond 1780, toen Ocrum eigendom was van Mr. Gerrit Willem Motman, rentmeester van de prinselijke domeinen. De zoet framboosachtige vruchten werden vroeger veel gegeten. Onze Horeca BOMEN oogst deze bijzondere vruchten tegenwoordig, en verwerkt ze in heerlijke taarten en smoothies. De moerbeibomen vormden het uitgangspunt voor de nieuwbouw in 1995.

In 1998 werd de Bredase architectuurprijs toegekend aan Herman Hertzberger voor de nieuwbouw van Nieuwe Veste.

In de Middeleeuwen vormde de St. Janstraat samen met de Ridderstraat (aanvankelijk samen één straat) en de Veemarktstraat een belangrijke verkeersweg binnen Breda. De Molenstraat was aanvankelijk niet meer dan een pad, dat toegang gaf tot een molenerf ter hoogte van de Oude Vest.